hiperaktivite

Atomoksetin (Strattera)

strattera atomoksetin dikkat eksikliği tedavisiAtomoksetin seçici norepinefrin (noradrenalin) geri alım inhibitörü olan bir ilaçtır. Türkiye'de Strattera piyasa adıyla satılmaktadır. Uyarıcılar grubu içinde sınıflandırılmamakla birlikte Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tedavisi için kullanılması onaylanmış bir ilaçtır. İyi tolere edilir ve etkilidir. Plasebo ilaçtan daha etkin olduğu, hızlı salınan metilfenidatla eşit olduğu bir çalışmada gösterilmiştir. Uzun etkili metilfenidat ise atomoksetinden daha etkili gibi görünmektedir.

Atomoksetin günlük tek doz olarak alınabileceği gibi eşit olarak bölünmüş dozlarda da alınabilir. Kötüye kullanım riski yok denecek kadar azdır ve kontrole tabi bir ilaç (yeşil ya da kırmızı reçete) değildir. Bu nedenle özellikle bağımlılık riski olan hastalarda, eşlik eden kaygı (anksiyete) bozukluğu olan ya da tikleri olan hastalarda öncelikli olarak tercih edilebilir.

Tam olarak nasıl etkili olduğu bilinmemekle birlikte beynin frontal (ön) lobunda nöronal boşluk öncesi (presinaptik) norepinefrinin geri alınımını seçici olarak baskılayarak etki ediyor gibi görünmektedir. Diğer uyarıcılarda olduğu gibi kalp ritmini hızlandırabilir ya da kan basıncını arttırabilir. Bu yan etkilerin metilfenidat gibi uyarıcı ilaçlardan klinik olarak daha az görüldüğünü söyleyebiliriz. Yine uykuyu bozma etkisi diğer uyarıcı ilaçlardan daha azdır.

Karaciğerde P450 (CYP) 2D6 adındaki enzimleri daha az çalışan küçük bir grup hastada metabolizması yani vücuttan atılımları daha yavaş olduğu için az miktarda ilaç daha fazla etki gösterebilir. İlaca fazla yan etki ile tepki gösteren hastalarda bu olasılık akla getirilmeli ve doz azaltılmalıdır. Yine karaciğer yetmezliği olan hastalarda ve karaciğerdeki CYP2D6 enzimini bloke eden paroksetin (Paxil) gibi ilaçları kullanan hastalarda da vücüttan atılımının azalarak ilacın küçük dozlarda etki (ve yan etki) göstermesi mümkündür.

Atomoksetin çocuklarda ve ergenlerde eşit ölçüde etkili gibi görünmektedir. Günde tek doz sabah alındığında etkisi bütün gün sürebilir. İlacın kesilmesinden sonra belirtilerde hızla ve daha fazla geri gelme şeklindeki rebound fenomeni görülmediği bildirilmektedir.

Baş ağrısı, karın ağrısı, iştah azalması, kusma, uyku hali ve bulantı en sık görülen yan etkileridir. Yan etkiler genellikle hafif orta şiddettedir ve ciddi yan etki ihtimali çok düşüktür. Uyku hali atomoksetinle uyarıcı ilaçlara (metilfenidat gibi) göre daha fazla görülür, uykusuzluk ise daha az görülür.

ABD’de bir çok antidepsanda olduğu gibi intihar riskini arttırabileceğine dair siyah kutu uyarısı bu ilaçta da mevcuttur. Nadiren ciddi karaciğer sorununa yol açar.

Atomoksetinin eşlik eden diğer psikiyatrik rahatsızlıkların varlığında da etkili olduğu gösterilmiştir. Hastaların %85’inde en az bir, %60’ında en az iki eşlik eden başka bir psikiyatrik hastalık olduğu için bu önemlidir. Birçok çalışmada eşlik eden karşıt olma-karşı gelme bozukluğu belirtilerinde de düzelme sağladığı bildirilmiştir. Tik ya da Tourette bozukluğu olan hastalarda ve kaygı bozukluğu olan (anksiyete bozukluğu) hastalarda da bu hastalıkların belirtilerine iyi gelme potansiyeli olduğu bildirilmiştir.

Kaynaklar:

Garnock-Jones, K. P., and G. M. Keating. "Atomoxetine: A Review of Its Use in Attention-Deficit Hyperactivity Disorder in Children and Adolescents." Paediatr Drugs 11.3 (2009): 203-26 LID - 10.2165/001.

Dell'Agnello, G., et al. "Use of Atomoxetine in Patients With Attention-Deficit Hyperactivity Disorder and Co-Morbid Conditions." CNS Drugs 23.9 (2009): 739-53 LID - 10.2165/113.

Diğer Etiketler

Güncel Duyurular

Duyuru - Haber

Twitter